Rys historyczny

opracował mgr Bogdan Szymański

 

Rok 1945 rozpoczyna nowy rozdział w historii miasta. Jego wschodnia część, stanowiąca jedną ósmą całości, przypada Polsce i do marca 1946r. będzie nazywana Zgorzelicami, a później Zgorzelcem. Oficjalne przekazanie władzy w ręce Polaków dokonane zostaje 21 IV 1945r.

Już 10 IX otwarto Publiczną Szkołę Powszechną nr 1 – pierwszą polską szkołę w Zgorzelcu. To nie wystarczało jednak ówczesnym mieszkańcom. 16 IX 1945r. odbyło się zebranie rodziców, którzy postanowili wysłać do wrocławskiego kuratorium delegację z prośbą o pozwolenie na uruchomienie szkoły średniej. 6 X, na następnym zebraniu, sprawozdanie z owocnego wyjazdu do kuratorium złożył mgr Piotr Kokoryk. On też został pierwszym kierownikiem Miejskiego Koedukacyjnego Gimnazjum w Zgorzelicach. Pełnił tę funkcję do roku 1950.

20 X 1945r. odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Pedagogicznej, w którym pod przewodnictwem P. Kokoryka uczestniczyli nauczyciele: Władysław Zaporowski, Augustyn Żołądkowski, Bolesław Waszczuk i Stanisław Jędrzejewski. Na początku istnienia szkoły przydział przedmiotów przedstawiał się następująco: P. Kokoryk nauczał języka niemieckiego i geografii, A. Żołądkowski – łaciny i przyrody, S. Jędrzejewski – matematyki i fizyki, W. Zaporowski – języka polskiego, a dr B. Waszczuk- języka angielskiego. Później (27 X) powierzono nauczanie religii ks. dr. F. Scholtzowi, j. polskiego – Stefanii Zaporowskiej, historii- Konstantemu Warychowi, gimnastyki i zajęć praktycznych chłopców – Witowi Mrozowi, a gimnastyki i zajęć praktycznych dziewcząt- Helenie Mrozowej.

Początki były trudne, gdyż brakowało podręczników, nieobsadzone były stanowiska nauczycieli rysunków i śpiewu, organizowano dopiero pracownie fizyki, zajęć praktycznych, biologii i chemii, samo zaś istnienie szkoły musiało się opierać na ofiarności społeczeństwa. Zbieraniu funduszy na potrzeby szkoły, np. na zakup książek do biblioteki, służyć miało m.in. wystawienie jasełek w Domu Kultury. Po pierwszych egzaminach wstępnych (22 X) do gimnazjum przyjęto 30 uczniów: 12 do kl. I, 6 do kl. II, 4 do kl. III i 8 do kl. IV.

Pierwsi maturzyści opuścili mury szkoły w r. 1948. Uczniów oceniano wówczas w skali czterostopniowej (bdb, db, dst, ndst.), lekcje fizyki i chemii stanowiły jeden przedmiot. Jako ciekawostkę można wspomnieć fakt, że na świadectwach pierwszych maturzystów nie ma ani jednej nieusprawiedliwionej godziny, odnotowano za to spóźnienia (w tym nieusprawiedliwione).

W roku 1953, w gmachu mieszczącym Szkołę Ogólnokształcącą Stopnia Podstawowego i Licealnego powstało Liceum Pedagogiczne, które – choć przeniesione później do innego budynku- funkcjonowało do roku 1967. Po magistrze Józefie Paliderze szkołą kierowała mgr Irena Rajchel, a od 1956 – Augustyn Radzik. Od r. 1960, kiedy to dyrekcję objął mgr Ryszard Sakowski, nasza szkoła staje się placówką macierzystą dla nowych szkół: Technikum Górniczego, Technikum Energetycznego i Technikum Przemysłu Skórzanego. W budynku funkcjonowało także wieczorowe Liceum Ogólnokształcące dla Pracujących.

Osobną cząstkę historii zgorzeleckiego “ogólniaka” stanowi powołane w jego budynku w 1963r. Liceum Medyczne. Na początku oba licea mają wspólną dyrekcję i administrację, jednak jakiś czas po opuszczeniu budynku przez szkołę podstawową, LO i LM zostają rozdzielone, a na korytarzach pojawiają się ścianki działowe. Ten stan zmienił się dopiero w roku szkolnym 1982/3, kiedy to powołano Zespół Szkół Licealnych, łącząc obie jednostki. Reorganizacja oświaty powoduje jednak, że po wielu latach istnienia LM zostaje zamknięte, a ostatnie roczniki uczennic opuszczają szkołę w 2001 roku już nie z tytułem dyplomowanej pielęgniarki, ale opiekunki dziecięcej. Po Liceum Medycznym im. Tytusa Chałubińskiego pozostały pamiątki: sztandar i tablica ufundowana z okazji XX- lecia szkoły.

Po roku 1963, kiedy to funkcję dyrektora pełnił mgr Alfred Babiarz, przeprowadzono remont kapitalny szkoły, modernizując wiele gabinetów. Prace te kontynuował następny dyrektor – Kazimierz Kostecki, który starał się o nowe pomoce naukowe, a także przyczynił się do tego, by szkolna aula, przybierając reprezentacyjny wygląd, mogła gościć wielu znanych twórców kultury. Z początkowej ilości 5 klas, szkoła dochodzi do liczebności 10 oddziałów (lata 60-te),a później do 15 (lata 70-te). Wyraźnie też zwiększa się przewaga młodzieży żeńskiej nad męską.

Z okazji XXV-lecia szkoły, po przeprowadzonym wcześniej wśród uczniów plebiscycie, LO zyskało patronów. Zostali nimi bracia Jan i Jędrzej Śniadeccy (kontrkandydatami byli Tadeusz Boy- Żeleński i Mikołaj Kopernik). Także wtedy szkoła otrzymała sztandar ufundowany przez rodziców  i zakład opiekuńczy (Spółdzielnię Usług Wielobranżowych ), a młodzież zaśpiewała hymn LO, którego autorami są: polonistka Helena Stecewicz (słowa) oraz dyrektor szkoły muzycznej – Mieczysław Krotewicz (melodia) .

W latach 70-tych szkołą kierowali biolodzy- mgr Stanisław Wulczyński (1971 – 75), za kadencji którego otwarto stołówkę i świetlicę szkolną, oraz mgr Piotr Soliński (1974 – 81). W roku 1982 oddano do użytku nowa salę gimnastyczną, tworząc w ten sposób lepsze warunki sportowego kształcenia młodzieży. Przez rok dyrektorem szkoły był – wysunięty na to stanowisko przez NSZZ „Solidarność” – mgr Karol Petryków (1980/81 – 1981/82). Po jego ustąpieniu funkcję tę do r. 1990 pełnił mgr inż. Mieczysław Śpiewak. W tym czasie w szkole powstaje klub m.in. „Pod kotłami” oraz Izba Pamięci, a do szkoły dociera pierwszy minikomputer Spectrum.

Od roku 1990 do 1995 szkołą kieruje mgr Halina Białkowska. Dobre funkcjonowanie liceum w czasach trudności finansowych wymaga ciągłej pomocy rodziców i środowiska lokalnego, w tym zakładów takich jak: Elektrownia Turów, KWB Turów czy FAMAGO, a także – co jest już tradycją – jednostek wojskowych. Nowych form nabiera współpraca z młodzieżą niemiecką. Nawiązujemy też kontakty ze szkołami w Szwajcarii i Francji. Do liceum przybywają też nauczyciele j. angielskiego z tzw. Korpusu Pokoju. W roku 1995 uroczyście obchodzony był jubileusz półwiecza LO, upamiętniony tablicą pamiątkową oraz wydaniem publikacji o historii szkoły, ze szczególnym uwzględnieniem lat 1986-1995. Po odejściu mgr H. Białkowskiej kierowanie szkołą obejmuje dotychczasowy wicedyrektor – mgr Jan Krzyżak (1995 -2004).To czas przekształcenia Zespołu Szkół Licealnych w LO.

Przełom XX i XXI wieku przynosi nowe wyzwania, szkoła musi  sprostać coraz większej konkurencji edukacyjnej oraz dostosować się do kolejnych zmian w oświacie. Po wprowadzeniu gimnazjów nauka w liceum trwa już tylko trzy lata. Choć nieustanne trudności budżetowe nie sprzyjają inwestycjom w szkole, to jednak dokonuje się modernizacji budynku, pracowni, wciąż unowocześnia się wyposażenie klas, dbając szczególnie o pozyskanie nowych mediów, niezbędnych w kształceniu młodzieży. Rok 2004/05 to czas kierowania szkołą przez mgr Henryka Kramarzewskiego i zdawania pierwszych egzaminów maturalnych według nowej formuły. Zorganizowane przez nauczycieli stowarzyszenie utworzyło Niepubliczne Gimnazjum Łużyckie, które mieściło się w budynku LO. Po trzech latach znakomita część gimnazjalistów kontynuowała naukę w tych samych murach, stanowiąc często grupę wyróżniających się licealistów.

1 IX 2005r.  funkcję dyrektora szkoły powierzono mgr Danucie Serafińskiej, która kierowała nią do 2016r. Początek roku szkolnego przebiegał pod znakiem kolejnego – 60 – już jubileuszu szkoły.  Na uroczystościach pojawiło się wielu dawnych nauczycieli i absolwentów  i przyjaciół szkoły. Nauczyciele i młodzież włożyli wiele starań w przyjęcie licznego grona gości i przygotowanie uroczystych obchodów / msza św.,  akademia i zwiedzanie szkoły oraz bal/. Upamiętnieniem tych obchodów stała się tablica pamiątkowa oraz szkic o historii szkoły. Rok później Rada Powiatu przyznała naszemu liceum odznakę Zasłużony dla Powiatu Zgorzeleckiego.  Po dziesięciu latach społeczność liceum, pod kierunkiem dyr. Serafińskiej , przygotowała również jubileusz 70- lecia szkoły, którego pamiątką jest m.in. publikacja mająca charakter wspomnieniowy. Siódma dekada istnienia szkoły upływa pod znakiem włączania młodzieży w różne projekty edukacyjne, ale też kładzenia nacisku na podtrzymywanie dobrych wyników nauczania. Służy temu m.in. zintensyfikowanie kontaktów z wyższymi uczelniami Wrocławia, Zielonej Góry i Jeleniej Góry. Współpraca z Wyższą Szkołą Bankową ( Dołącz do grona najlepszych) – pozwoliła na pracę młodzieży w różnych kołach zainteresowań,  zajęcia wyrównawcze, zakup pomocy naukowych, a także ciekawe wycieczki. W 2013  stworzono nową pracownię  biologiczno- chemiczną.

Budynek szkolny w czasie dyrekcji mgr D. Serafińskiej i – od 2016- mgr D. Chitruń przechodził wiele remontów, wpływających pozytywnie na funkcjonowanie szkoły, a także na estetykę gabinetów i korytarzy. Odnowiono aulę szkolną, gabinety klasowe zostały wyposażone w nowoczesny sprzęt: rzutniki, tablice interaktywne, zakupiono wyposażenie do pracowni fizycznej. Także odnowione sale gimnastyczne zyskały nowe wyposażenie, a na korytarzach pojawiły się stoliki i fotele w tzw. strefach relaksu dla młodzieży. Dużą inwestycją był demontaż nieużywanego od wielu lat boiska asfaltowego w celu stworzenia nowej przestrzeni rekreacyjno- sportowej dla licealistów

W ramach projektów zakupiono multimedialne nowoczesne wyposażenie pracowni szkolnych do wspomagania rozwoju uczniów. Przy pracowni komputerowej utworzono nowoczesną serwerownię oraz zakupiono 20 zestawów komputerowych wraz z oprogramowaniem, wykonano bezprzewodową sieć lokalną. Pracownię komputerową wyposażono w narzędzie do spotkań on-line i konferencji internetowych, a dzięki Fundacji KGHM Polska Miedź S.A. szkoła otrzymała 18 nowych komputerów. Do gabinetów matematyczno – przyrodniczych zakupiono 9 zestawów multimedialnych.

Ważnym wydarzeniem roku 2022 było ufundowanie przez Radę Rodziców, absolwentów i uczniów nowego sztandaru szkoły.

Szkoła jest otwarta nie tylko na kontakty z wyższymi uczelniami, ale także przedstawicielami środowiska lokalnego, twórcami. Nasi uczniowie – jak niegdyś-biorą udział w spotkaniach z pisarzami, naukowcami, działaczami społecznymi. Wśród goszczących ostatnio w LO znaleźli się Jan Mela – polski podróżnik, najmłodszy w historii zdobywca biegunów, dr Anna Piekarska- laureatka olimpiad matematycznych i informatycznych, która z sukcesami reprezentowała Polskę w wielu zawodach na arenie międzynarodowej, prof. Lech Giemza- autor projektu-  Książka z plecaka.

Mieliśmy też przyjemność gościć naszych absolwentów na spotkaniach autorskich – swoje książki prezentowali: Franciszek Przeklasa, Halina Bohuta- Stąpel, Anna Purowska, młodzież mogła się też zapoznać z poetycką twórczością wielu lokalnych autorów. Te literackie spotkania odbywały się często dzięki pracownikom biblioteki szkolnej. Licząca 20 tys. woluminów, służy na co dzień uczniom, nauczycielom, pracownikom, a także niektórym absolwentom naszej szkoły. Jest nie tylko miejscem wypożyczania książek. W ciągu kolejnych lat biblioteka uczestniczyła w różnych akcjach promujących czytelnictwo jak Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa, Narodowe Czytanie, Jak nie czytam, jak czytam, Przerwa na czytanie.

Istotnym elementem funkcjonowania szkoły jest Samorząd Uczniowski. Mobilizuje on młodzież do działań integracyjnych i rozrywkowych. Współpracuje z nauczycielami w organizacji Dnia Sportu i święta Komisji Edukacji Narodowej. Urządza coroczne kiermasze podręczników. Włącza się  w wiele działań charytatywnych, wspierając ofiary wojen, kataklizmów, chorób. Zawsze w listopadzie uczniowie pamiętają też o poległych żołnierzach II AWP, zapalając znicze na ich grobach.

Tak, jak w poprzednich dziesięcioleciach ogólniak, jak i inne szkoły w Polsce podlegał mniejszym lub większym reformom szkolnictwa, zmianom formuł matur czy też pojawianiu się nowych przedmiotów, stanowisk (pedagog i psycholog szkolny), aż do nowego sposobu dokumentowania pracy (dziennik elektroniczny). W ostatnich latach na kształt naszego szkolnego życia wpłynęła pandemia, zmuszająca do nauki zdalnej, a wreszcie rosyjska agresja na Ukrainę, co zaowocowało m.in. napływem wielu ukraińskich uczniów.

Przez ostatnie dziesięciolecie nasza szkoła zyskała nie tylko na wieku, ale też na wyglądzie. Wyeksponowano i odnowiono zabytkowe elementy wystroju, prowadzono remonty od dachu  po fundamenty. Najważniejsze jest jednak to, że szkoła wciąż jest atrakcyjna dla młodzieży, mimo różnych mód i trendów na rynku edukacyjnym. Atrakcyjność ta jest wynikiem poziomu, który oferuje nasze liceum, atmosfery tworzonej przez nauczycieli i uczniów, no i pewnie trochę osiemdziesięcioletniej tradycji.

Sztandar Szkoły

Sztandar Liceum
Sztandar Liceum Medycznego

Hymn Szkoły

1

 

Z poczerniałych portretów
Tając uśmiech i gesty
Patrzą Bracia Śniadeccy
W nowy wiek dwudziesty pierwszy
Z rycin starych foliałów
Gdzie już nic się nie dzieje
Gwarzą poprzez stronice
Brat Jan z bratem Jędrzejem

2

 

O szacunku siwizny
O młodzieży chowaniu
O miłości Ojczyzny
I o zwykłym kochaniu
O ideach przebrzmiałych
Prawdzie nowo odkrytej
I o wielkich i małych
Sprawach Rzeczypospolitej

3

 

Cicho stąpa historia
Brzegiem rzeki granicznej
Drzemią stare kurhany
Pośród wrzawy ulicznej
Teraźniejszość z przeszłością
W kształt przyszłości urasta
Duma gmach naszej szkoły
W sercu swojego miasta

4

 

Z poczerniałych portretów
Tając uśmiech i gesty
Patrzą Bracia Śniadeccy
W nowy wiek dwudziesty pierwszy
Z rycin starych foliałów
Gdzie już nic się nie dzieje
Gwarzą poprzez stronice
Brat Jan z bratem Jędrzejem